Nunca sabes con que queda a xente do que le; só o que sentes ti ao escribir, e a min só por esa parte xa me compensa”. Dio Arantza Portabales en plena promoción da súa última novela, ‘A vida secreta de Úrsula Bas’, coa que volve convidar ao lector para seguir os pasos dos polícías Abad e Barroso polas rúas de Compostela para desentrañar un novo crime. Un ‘thriller’ máis maduro e máis psicolóxico que o anterior, protagonizado por unha muller “que é un pouco todos nós cada vez que non temos forzas para levantarnos da cama”, e que xa lle está traendo “moitas cousas boas”.

Arantza Portabales, funcionaria da Escala Superior de Finanzas da Xunta, asegura que desde que empezou a escribir pásanlle “cousas moi bonitas”. Comezou a publicar os seus primeiros relatos en 2013 e desde entón non deixou de gañar lectores e cultivar éxitos, como o último Premio Manuel Murguía, a tradución ao italiano do seu penúltimo ‘thriller’, ‘Beleza Vermella’, ou a versión teatral da súa novela ‘Deixe a súa mensaxe despois do sinal’, que acaba de lograr o seu nomeamento aos Premios Max.

Tamén toda unha colección de anécdotas, como a da ‘youtuber’ italiana que namorada desta última obra, gravouse en vídeo cociñando unha das receitas que saen nela, ou o namoramento de Jorge Javier cos seus libros e a súa consecuente promoción en ‘Sálvame’. 

Cunha axenda frenética, entre a promoción de ‘A vida secreta de Úrsula Bas’, publicada o pasado mes de maio; o traballo, a familia e o ‘artisteo’, Arantza confésase feliz de volver publicar, aínda que se pase a vida correndo. “Un libro sempre é alegría, e máis nestes tempos pandémicos. Ademais, a min sérveme para ser mellor nas outras facetas da miña vida”.

“Cando empecei a escribir non podía nin imaxinar todo o que ía vir, pero agora tampouco, e nin o penso, porque volveríame idiota. Tamén teño a gran sorte de que a miña familia dalle menos importancia a todo e ponme os pés no chan”, di, mentres insiste en que lle pasan moitas cousas marabillosas cos libros, “como o que alguén me diga que lles axudou a pasar un momento malo, por exemplo, ou que cando os empezan non poden deixar de lelos”. 

Algo que xa quedou patente coas críticas e os comentarios dos lectores, “quizais porque os meus personaxes tocan todos os temas universais”, reflexiona. “Eu parto de estereotipos e logo cárgomos; creo que hai que partir deles para que o lector recoñézase no personaxe, pero logo empezamos a furgar e a destruílo. A literatura é universalidade, é medo a morrer, é ganas de amar, é necesidade, é contar que somos… E é moi sinxelo, só hai que mirar dentro”. 

Sobre as súas últimas novelas teno claro. “En ‘Beleza Vermella’ non é importante quen é o culpable, senón o por que. Hai un asasinato e é un círculo pechado; aínda que sospeites, nunca estás segura. E en ‘A vida secreta de Úrsula Bas’ o final é máis sorpresivo e hai máis desorientación, porque se unha virtude teño como escritora é manexar ben o quebracabezas”. 

E insiste en que “é un ‘thriller’ completamente diferente, moito máis psicolóxico, cunha trama máis complexa, con máis voces narrativas e un narrador súper omniscente que nos descobre como é a xente por dentro, que non deixa de ser unha escusa miña para meterme na cabeza dos personaxes e contalo. Desde o punto de vista técnico”, afirma, “a narrativa é moi complexa. É moito mellor novela, máis madura”, entre outras cousas porque está convencida de que aprende con cada libro que escribe, aínda que non renuncie á “frescura” dos primeiros. 

E aínda que o epicentro é Compostela e o libro convida a tomarse un bocadillo no Latino, probar a tortilla do Marte ou A Tita, e comer en Casa Marcelo, Arantza tamén leva de paseo ao lector pola Ribeira Sacra, Pontevedra e as rías do sur, a pesar de que recoñece que “eu non transito tan ben polas xeografías físicas como polas humanas, pero gústame que respiren o que eu respiro, e coman o que eu como”.

NA LIBRARÍA

  • “Fuxo da novela negra cando a estou escribindo, e léoa entre libro e libro. Sempre inclínome pola narrativa actual e combínoa con lecturas clásicas que teño pendentes. Gústanme eses libros nos que non pasa nada e pasa todo”.
  • “O meu libro do ano pasado foi ‘Personajes secundarios’, de Paula Fox”. “Este ano gustáronme especialmente ‘Catedrales’, de Claudia Piñeiro, e ‘Un amor’, de Sara Mesa”. 
  • “En novela negra, quedo con ‘1973’, de Niklas Natt Och Dag. Gustoume moito, é moi sanguenta, está moi ben escrita e cuns xiros de trama moi ben feitos. Combina ‘thriller’ e novela histórica dunha forma moi chula”. 

LIBROS DE CABECEIRA

‘Catedral’, de Raymond Carver – “Digo ese, pero podía ser calquera del. Retrátanos por dentro dunha forma brutal e moi simple. Escribe moi sinxelo sobre toda a merda que nos rodea con maiúscula. Escribe a sucidade humana dunha maneira bestial, e faiche sentir moi mal porque te identificas moito con ela”.

 

El nombre de la rosa, de Umberto Ecco. – “Foi o meu primeiro libro deste tipo. Con catorce anos gustoume moito, pero non o entendín moi ben. Gústame como retrata o contexto histórico, e teno todo: o seu punto filosófico e tamén ese toque entretido de novela negra, porque para min é unha novela ‘policíaca’ ao uso. Fala da hipocrisía, do dominio da mente a través da relixión, da loita de poder… Tamén me gusta porque o lin en cada década da miña vida, e en momentos moi peculiares, como dándolle o peito á miña filla maior, e téñoo moi gravado. Ademais, ten unha adaptación cinematográfica igual de brillante”. 

El amor en tiempos de cólera, de Gabriel García Márquez. – “Ten esa prosa de García Márquez que nunca ninguén vai escribir igual, xamais na vida. E a historia tamén me interesa moito, é moi bonita e ten o mellor final do mundo. A súa frase resúmeo todo, porque non sabemos afrontar a morte, aínda que é o único que temos seguro. E a dor non está na morte en si, senón en que che arrebata a cotiandade, os sentimentos compartidos…”. 

Texto: Ana Iglesias // Fotografías: Bruno Rodríguez (@brod_a_secas)